Choć dziś jeszcze mamy piękną polską jesień – poranki chłodne, ale popołudnia jeszcze ciepłe, to niebawem nadejdą pierwsze przymrozki. Zgodnie z zasadą w zimę musi być zimno, niebawem należy spodziewać się spadku temperatur. W związku z nadejściem zimy pojawiają się często pytania związane z organizacją pracy w niskich temperaturach. Wśród takich zagadnień pojawia się kwestia niskiej temperatury w pomieszczeniu pracy. Czy wówczas pracodawca może zwolnić pracowników wcześniej do domu. Czy pracodawca może sam bez wiedzy osoby odpowiedzialnej za BHP w firmie skrócić czas pracy w danym dniu, jeżeli temperatura w pomieszczeniu spada i jest zimno (praca biurowa)? Czy takie kwestie zawsze powinny być konsultowane ze służbą BHP? Przygotuj się na nadchodzącą zimę, poznaj odpowiedzi na te pytania, aby ułatwić sobie organizację pracy.
Już na wstępie trzeba podkreślić, że pracodawca nie ma ogólnego obowiązku konsultowania wszystkich swoich decyzji z pracownikami działu HR (kadr) lub BHP. Pracodawca ma prawo samodzielnie podjąć decyzję o wcześniejszym zwolnieniu pracownika do domu, jeśli uzna, że warunki pracy nie spełniają wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, np. z powodu zbyt niskiej temperatury w biurze.
Pracodawca może zwolnić pracownika biurowego wcześniej z pracy w ciągu dnia, o ile:
- Istnieje uzasadniona przyczyna (np. zdrowotna, warunki pracy, sprawy osobiste).
- Pracodawca zachowa odpowiednią dokumentację.
- Zastosuje się do przepisów o wynagrodzeniu (pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, jeśli przyczyna zwolnienia leży po stronie pracodawcy).
- Wcześniejsze zakończenie pracy na wniosek pracownika może być pokryte przez urlop na żądanie lub wiązać się z odpowiednim obniżeniem wynagrodzenia za nieprzepracowany czas.
Co mówią przepisy o minimalnych temperaturach w miejscu pracy?
Podstawowe przepisy BHP dotyczące temperatury w miejscu pracy określają minimalne dopuszczalne warunki pracy w pomieszczeniach biurowych. Minimalna temperatura w biurze powinna wynosić 18°C (zgodnie z § 30 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy). Jeśli temperatura spada poniżej tej wartości, pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki pracy lub zwolnić pracowników z obowiązku świadczenia pracy, zachowując ich prawo do wynagrodzenia.
Wcześniejsze zwolnienie z wykonywania obowiązków służbowych w razie złych warunków atmosferycznych lub awarii.
Jeżeli powodem tzw. skrócenia dniówki jest zła pogoda, awaria techniczna lub inne niezależne od pracownika czynniki, to:
• pracownikowi przysługuje pełne wynagrodzenie;
• pracodawca musi zapewnić pracownikom bezpieczne warunki pracy lub zwolnić ich z obowiązku świadczenia pracy, nie zmniejszając wynagrodzenia.
W praktyce, aby uniknąć nieporozumień i odpowiedzialności, decyzje dotyczące tak istotnych kwestii, jak warunki pracy, powinny być podejmowane z udziałem specjalisty ds. BHP.
Należy jednak pamiętać, że pracodawca może podjąć samodzielnie decyzję o wcześniejszym zwolnieniu pracownika w przypadku zbyt niskiej temperatury. Niemniej jednak warto, aby była ona konsultowana z osobą odpowiedzialną za BHP w firmie, aby spełniała wszelkie wymogi prawne i normy bezpieczeństwa oraz z działem HR, aby odpowiednio rozliczyć dniówkę roboczą.
Podsumowując, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy zgodnie z Kodeksem pracy oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP. W przypadku, gdy warunki pracy nie spełniają minimalnych wymogów, np. temperatura w pomieszczeniu jest zbyt niska lub nie ma odpowiedniego ogrzewania, pracodawca może podjąć decyzję o przerwaniu pracy lub wcześniejszym zakończeniu dnia pracy.
Czy skrócenie czasu pracy w danym dniu oznacza mniejsze wynagrodzenie?
Zgodnie z art. 81 Kodeksu pracy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas nie wykonywania pracy, jeśli przyczyna przerwy leży po stronie pracodawcy, np. w przypadku:
- awarii technicznych,
- braku dostępu do niezbędnych narzędzi pracy,
- złych warunków w pomieszczeniach pracy (np. zbyt niska temperatura).
- W takim przypadku pracownik nie może być pozbawiony wynagrodzenia, o ile był gotów do pracy, a przeszkody były niezależne od niego. Wynagrodzenie to powinno być równe normalnemu wynagrodzeniu, jakie pracownik otrzymałby za wykonywanie pracy.
Dzienny wymiar czasu pracy nie powinien przekraczać 8 godzin (chyba że jest wprowadzony inny system czasu pracy, np. równoważny system czasu pracy). Jeśli wcześniejsze zakończenie pracy spowoduje, że pracownik nie przepracuje pełnych 8 godzin, ten dzień może być liczony jako pełny dzień pracy pod warunkiem, że przerwa lub wcześniejsze zakończenie wynikają z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
