Prawidłowe i odpowiedzialne stosowanie znaków bezpieczeństwa jest niezwykle istotnym elementem bezpieczeństwa i higieny pracy. Większość zarządców lokali użytku publicznego doskonale to rozumie, bo przecież konsekwencje nieprzestrzegania przepisów BHP mogą być bardzo poważne. Zwiększone ryzyko wypadków, a także grzywny obciążające zarządcę danego obiektu to tylko niektóre z konsekwencji zaniedbań. Dlatego warto poświęcić kilka chwil na zapoznanie się z rodzajami znaków BHP oraz sposobem ich rozmieszczenia.
Znaki BHP, czyli jak nie zabłądzić w dżungli
Instrukcje, oznaczenia i wytyczne tworzą we współczesnym świecie swoista poduszkę bezpieczeństwa. Wszechobecne zagrożenia z którymi mamy styczność każdego dnia sprawiają, że konieczne stało się precyzyjne określenie sposobów oznakowania źródeł i miejsc występowania zagrożeń.
Aktualnie obowiązującym aktem prawnym w całej Unii Europejskiej określającym minimalne wymagania dotyczące stosowania znaków bezpieczeństwa, a także ich barw zostały określone w Dyrektywie 92/58/EWG. Zawarte w dyrektywie wymagania zostały wdrożone na mocy Obwieszczenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 sierpnia 2003 r., w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 169 Poz 1650). W konsekwencji sposób budowania znaków BHP zawartych w polskich normach PN-92/N-01256/02 oraz PN-92/N-01256/01 został zastąpiony przez normę PN-EN ISO 7010:2012.
Nie tędy droga, czyli znaki BHP w lokalach użytku publicznego
Przyjrzyjmy się, wobec tego rodzajom znaków bezpieczeństwa oraz zaleceniom dotyczącym ich rozmieszczenia.
Znaki bezpieczeństwa, z którymi najczęściej się spotykamy w lokalach użytku publicznego można podzielić na kilka głównych rodzajów:
- znaki ewakuacyjne,
- znaki przeciwpożarowe,
- znaki zakazu,
- znaki nakazu,
- znaki ostrzegawcze,
- znaki informacyjne.
Słów kilka o charakterystyce poszczególnych rodzajów znaków bezpieczeństwa
Znaki bezpieczeństwa ewakuacyjne
Charakterystyczne zielone tabliczki z białymi lub lekko żółtymi elementami należą do najczęściej spotykanych oznaczeń w budynkach użyteczności publicznej. Znaki te odgrywają bardzo dużą rolę w przypadku wystąpienia jakiegokolwiek zagrożenia, które wymaga ewakuacji personelu lub osób przebywających w danym budynku. Dzięki zastosowaniu tych znaków ewakuacja przebiega w sposób ukierunkowany, co nie pozostaje bez znaczenia dla pracy służb ratunkowych. Bardzo ważną cechą tych znaków jest fotoluminescencja, czyli pochłanianie promieniowania świetlnego, a następnie oddawanie go w przypadku zaniku zasilania. Ustawodawca nie określa, jaka ma być odległość między znakami ewakuacyjnymi, ale muszą się one znaleźć w miejscach, które dla ewakuowanych mogą stwarzać problem decyzyjny, co do kierunku ewakuacji.
Znaki bezpieczeństwa ochrona przeciwpożarowa
Bardzo ważną grupę znaków stanowią znaki ochrony przeciwpożarowej. Kwadratowe tabliczki określające rozmieszczenie sprzętu gaśniczego w budynku pozwalają na łatwe odnalezienie niezbędnych do ugaszenia pożaru. Podobnie jak znaki ewakuacyjne, także znaki ochrony przeciwpożarowej posiadają elementy fotoluminescencyjne, dzięki czemu odszukanie gaśnicy lub hydrantu jest możliwe w warunkach ograniczonej widoczności.
Znaki zakazu, nakazu i ostrzegawcze w budynkach użyteczności publicznej
Wśród znaków BHP znajdują się także takie, które z uwagi na specyfikę miejsca lub inne uwarunkowania nakazują dyscyplinę dotyczących konkretnych zachowań i sytuacji. Wymienione powyżej znaki można spotkać nie tylko w zakładach pracy, ale również na placach i salach zabawach, w salach koncertowych, pociągach i wielu innych miejscach, gdzie ludzka niefrasobliwość mogłaby doprowadzić do tragedii. Dzięki tej dużej grupie znaków dostajemy informacje o konieczności podniesienia progu naszej uwagi. W zależności od rodzaju znaki te mają postać:
- znaki zakazu: to okrągłe znaki z czerwoną obwódką i przekreśleniem wskazującym na zakaz. Najbardziej rozpoznawalnym znakiem z tej grupy jest zakaz używania otwartego ognia czy zakaz palenia tytoniu. Znaki zakazu umieszczane są w miejscach bezpośredniego wystąpienia zagrożenia.
- znaki nakazu: to okrągłe znaki w kolorze niebieskim, na których eksponowane są zalecenia BHP w kolorze białym. Do najpopularniejszych znaków nakazu należą bez wątpienia znaki zalecające stosowanie ochrony słuchu lub wzroku. Niestety znaki nakazu są bardzo często ignorowane, co ma nierzadko poważne konsekwencje. Znaki nakazu umieszczane są w miejscach, gdzie może wystąpić ryzyko kontaktu z czynnikiem niebezpiecznym.
- znaki ostrzegawcze: to znaki w kształcie trójkąta z żółtym tłem i czarną obwódką i czarnymi piktogramami. Znaki z tej grupy stosowane są w miejscach, gdzie zachodzi konieczność poinformowania osób przebywających w okolicy o możliwości wystąpienia danego zjawiska. Znak ten można spotkać, chociażby w przypadku mokrej, a więc śliskiej powierzchni w trakcie prac ekip porządkujących.
Znaki BHP – zapoznaj się, żeby nie bolało!
Znaki bezpieczeństwa BHP traktowane są przez użytkowników obiektów użyteczności publicznej z pewną ignorancją – wszak, zazwyczaj wiemy lepiej, co jest bezpieczne a co nie. Należy mieć jednak świadomość, że nikt nie umieszcza znaków bezpieczeństwa BHP bez powodu. Zalecenie to zależy najczęściej od inspektora BHP, który jeśli kierując się swoją wiedzą i doświadczeniem zdecydował, że oznakowanie jest konieczne, to nie należy tego kwestionować. Warto natomiast zapoznać się z najpopularniejszymi znakami bezpieczeństwa bhp, żeby uniknąć nieprzyjemnych w skutkach sytuacji, które mogą wydarzyć się zarówno w pracy czy podczas korzystania z budynków komercyjnych.
